Inleiding
Het Tonselse Veld is met ruim dertig bungalow- en recreatieparken het grootste recreatiecluster binnen de gemeente Ermelo. Het gebied grenst bovendien aan waardevolle natuur, waaronder NATURA 2000-gebied en het Gelders Natuurnetwerk. Recreatie, wonen en natuur komen hier op een relatief klein oppervlak op een unieke wijze samen.
De recreatie die zich in het gebied sinds de jaren '70 en '80 ontwikkeld heeft, heeft een rijke schakering opgeleverd van recreatieparken die zich op verschillende wijze onderscheiden van elkaar in omvang, aard en eigendomssituaties. Het Tonselse Veld heeft lange tijd zeer weinig bestuurlijke aandacht gekregen. Met de ontwikkeling van de Visieschets Tonsel en middels het regionale project Vitale Vakantieparken lijkt het tij zich echter langzamerhand te keren.
Beleidsontwikkeling
In januari 2016 heeft de gemeente de beleidsnotitie “Toekomstvisie op de verblijfsrecreatie in de gemeente Ermelo” vastgesteld. Het Tonselse Veld is één van de gebieden die daarbij uitgebreid aan de orde komt. Voor Strokel en Tonsel lopen deze perspectieven uiteen: in delen is functieverandering denkbaar, terwijl voor het gebied rond de Haspel en Eendenparkweg juist wordt ingezet op het behouden en versterken van de recreatieve functie.
Daarnaast is Ermelo aangesloten bij het regionale programma Vitale Vakantieparken, waarin gemeenten en andere stakeholders samenwerken aan toekomstbestendige vakantieparken op de Veluwe.
De WRBT heeft zich in de afgelopen jaren steeds op het standpunt gesteld dat bij de ontwikkeling van Tonsel niet alleen naar het economische perspectief moet worden gekeken. Uiteraard is de grote recreatiesector in Tonsel van grote economische waarde voor Ermelo: economisch onderzoek van Decisio wees in 2024 uit dat de totale economische impact van de recreatiesector in de elf gemeenten die samenwerken binnen Vitale Vakantieparken ongeveer 756 miljoen euro per jaar bedraagt. Echter moet naast het economische perspectief ook natuur, verkeersveiligheid, leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en de belangen van bewoners en recreanten een volwaardige plaats krijgen binnen beleidsvorming omtrent Tonsel.
Van overleg naar Visieschets Tonsel
2023 - De WRBT heeft altijd aangegeven graag betrokken te worden bij het invulling geven aan de verbeteringen van de recreatieve uitstraling van het Tonselse Veld in samenwerking met het programma Vitale Vakantieparken (VVP) en waar mogelijk is, samen op te trekken met de projectleiders. In die hoedanigheid zijn wij in het najaar van 2023 gevraagd om met de inmiddels aangestelde gebiedsregisseur van VVP en de projectleider vanuit de gemeente Ermelo een gebiedsexcursie te ondernemen om de aandachtspunten van het Tonselse Veld uit te lichten. Aandachtspunten die tijdens deze gebiedsexcursie ter sprake zijn gekomen zijn onder andere verkeer- en parkeerproblematiek waardoor de staat van de bermen zeer slecht is, de staat van de fietspaden in het gebied en groenversterking op en rondom parken.
De vervolgstap betrof het aanstellen van Waardenburg Ecology als ecologisch bureau om verder vorm te geven aan deze plannen, waarin ook de punten die de WRBT aangedragen heeft meegenomen zouden worden. Hierna heeft de WRBT nogmaals om tafel gezeten met Waardenburg Ecology, VVP, de gemeente Ermelo en een aantal natuur- en milieuorganisaties om toelichting te ontvangen op de conceptplannen en hier opmerkingen over te maken.
2024 - Op 16 april 2024 vond de presentatie van deze conceptplannen, in de vorm van de nieuwe Visieschets Tonsel, plaats, waarbij parkeigenaren, bewoners en recreanten uit het gebied aanwezig waren om hun eventuele op- en aanmerkingen te leveren. Een groot aantal van de vakantieparken was vertegenwoordigd. Natuurlijk was ook de WRBT hierbij aanwezig. Tot nu toe zijn wij positief over de (concept-)visieschets, die een goede bijdrage lijken te gaan leveren aan de versterking van natuur en rust in het Tonselse Veld: onder andere het inperken van verkeer, verbeteren van de bermen en plaatsen van gebiedseigen verfraaiing. De plannen zijn hier terug te vinden. Let wel op dat dit concepten betreffen, ze kunnen dus nog aan wijzigingen onderhevig zijn.
In juli 2024 heeft de gemeente deze brief verzonden om een beeld te schetsen van de vorderingen rondom het project. In de brief valt te lezen dat Waardenburg Ecology inmiddels gestart is met het uitwerken van de natuurversterkende maatregelen, waaraan voor het eind van 2025 uitvoering gegeven zal worden. Ook heeft het college besloten de financiële kaders rondom de infrastructurele maatregelen uitgebreider te onderzoeken, waardoor onderzoek hiernaar over het zomerreces heen getild wordt naar het vierde kwartaal van 2024.
2025 - De nieuwe Visieschets Tonsel is inmiddels definitief vastgesteld. Deze definitieve versie is hier terug te vinden, tezamen met de toelichting op de Visieschets en het beeldkwaliteitsplan. Hierin staan zowel plannen voor de korte termijn, zoals bermverbetering, als voor de lange termijn, zoals structurele maatregelen betreffende de infrastructuur. De WRBT heeft gesprekken gevoerd met raadsfracties om deze te wijzen op het belang van uitvoering hiervan.
Dat plannen op papier mooi zijn, maar de realisatie teleur kan stellen, blijkt maar weer uit het navolgende. De boomstammen die volgens de Visieschets de net vernieuwde en ingezaaide bermen dienden te beschermen tegen parkeren, bleken in werkelijkheid neer te komen op kleine stammetjes van nog geen meter lang. Uiteraard werden deze met gemak weggerold, waardoor de vers ingezaaide bermen binnen de kortste keren weer kapot werden gereden door geparkeerde auto's (zie afbeelding hiernaast). 
Om deze reden pleit de WRBT, zowel bij ambtenaren als raadsfracties, voor nauw toezicht op de uitvoering. Het zou immers zonde zijn als de prachtige plannen uit de Visieschets een deceptie blijken in de praktijk. De WRBT blijft in ieder geval betrokken bij de uitvoering van de Visieschets en houdt verdere ontwikkelingen scherp in de gaten.
Deze verdere ontwikkelingen vonden plaats in het najaar van 2025. In oktober 2025 werden bewoners van het Tonselse Veld op de hoogte gesteld dat de gemeente de bermen opnieuw in gaat zaaien met een bloemrijk kruidenmengsel. Aansluitend werden er houten paaltjes geplaatst om de vers ingezaaide bermen te beschermen tegen verkeer. De WRBT is blij met deze maatregel, zeker gelet op de hierboven beschreven teleurstellende aanvankelijke bermverbeteringen. Een maand later, in november 2025, gaf de gemeente aan werkzaamheden uit te gaan voeren op het kruispunt Haspel-Strokel. Dit omvat onder meer het aanbrengen van een drempelplateau, bermverharding en een gele coating. Zowel het inzaaien, het plaatsen van paaltjes en de verbetering van de kruising zijn veelbelovende maatregelen om uitvoering te geven aan de Visieschets.
2026 - De uitgevoerde maatregelen zorgen voor een positieve verbetering in de uitstraling van Tonsel. Desondanks blijft de parkeerproblematiek bestaan: na het plaatsen van de paaltjes werden deze op verschillende plekken op onrechtmatige wijze verwijderd door (veelal illegaal permanente) bewoners, zodat er alsnog langs (en in sommige gevallen op) de rijbanen geparkeerd wordt. De WRBT blijft de gemeente oproepen om de paaltjes terug te blijven plaatsen om een rommelig beeld te voorkomen. We zijn dan ook blij dat wethouder Arap-John Tigchelaar publiekelijk aangaf dit voortvarend te blijven doen.
Ook besloot het college ter bestrijding van de parkeerproblematiek tot het instellen van een parkeerverbodzone langs de Haspel en Eendenparkweg. De WRBT staan zeer positief tegenover het initiatief van het college om de parkeerproblematiek in het Tonselse Veld aan te pakken, maar we zijn van mening dat het ontwerpbesluit deze niet volledig oplost. Daarom diende de WRBT een zienswijze in met daarin de volgende punten:
- Parkeerverbod is een goede eerste stap. Het parkeerverbod draagt bij aan de verkeersveiligheid en de uitstraling van het Tonselse Veld. Het verbod geldt echter alleen voor de rijbaan en lost daarmee het parkeren in de bermen en groenstroken niet volledig op.
- Ook parkeren in de bermen moet worden aangepakt. Langs de Haspel en de Eendenparkweg worden regelmatig voertuigen buiten de rijbaan geparkeerd. Daarbij worden ingezaaide stroken beschadigd en wordt afbreuk gedaan aan de groene uitstraling die met de Visieschets Tonsel wordt beoogd. De WRBT verzoekt daarom het parkeerverbod expliciet uit te breiden naar de bermen.
- Handhaven op parkeren in groenstroken. Een deel van de voertuigen staat bij het parkeren in de groenstroken langs de wegen. De APV verbiedt het parkeren in dergelijke groenvoorzieningen. De WRBT verzoekt de gemeente te bevestigen dat deze bepaling op de groenstroken langs de Haspel en Eendenparkweg van toepassing is en hier daadwerkelijk op te handhaven.
- Strafrechtelijke mogelijkheden. Door het parkeren langs de wegen worden groenvoorzieningen en beplanting beschadigd. Ook worden op verschillende plaatsen houten paaltjes verwijderd of vernield. De WRBT vraagt de gemeente daarom te kijken naar strafrechtelijke mogelijkheden, waaronder het vastleggen van schade en kentekens, het doen van aangifte op grond van zaakbeschadiging en het verhalen van herstelkosten.
- Verwijderde paaltjes snel terugplaatsen. Tot slot vraagt de WRBT de gemeente voortvarend te blijven optreden wanneer de langs de wegen geplaatste houten paaltjes worden verwijderd.
De WRBT hoopt dat het definitieve besluit leidt tot een volwaardige en houdbare aanpak van de parkeerproblematiek en daarmee bijdraagt aan een groen, rustig en leefbaar Tonsel.
Na de installatie van het nieuwe college van burgemeester en wethouders stuurde de WRBT in juli 2026 een brief over de toekomst van het Tonselse Veld (ook hier terug te vinden in het Ermelo's Weekblad).
Aanleiding was onder meer dat recreatie en het Tonselse Veld volgens de WRBT slechts zeer beperkt terugkwamen in het nieuwe coalitieakkoord. Dat is opmerkelijk gezien het economische en maatschappelijke belang van de recreatiesector en de positie van Tonsel als grootste recreatiecluster van Ermelo.
De WRBT heeft het nieuwe college daarom gevraagd om de Visieschets Tonsel nadrukkelijk als leidraad te gebruiken bij toekomstige beleids- en investeringsbeslissingen.
Belangrijke aandachtspunten zijn daarbij:
- verdere uitvoering van de maatregelen uit de Visieschets;
- veiligere en groenere infrastructuur;
- bescherming en versterking van natuur;
- aanpak van parkeren en kapotgereden bermen;
- verkeersremmende maatregelen;
- een duidelijke en herkenbare identiteit van het recreatiegebied;
- een heldere scheiding tussen recreatie en wonen.
Voor de langere termijn heeft de WRBT onder meer aandacht gevraagd voor auto-te-gastwegen of een maximumsnelheid van 30 km/uur en voor maatregelen die voorkomen dat het Tonselse Veld als sluiproute wordt gebruikt. Ook de in de Visieschets opgenomen verkeerskundige aanpassingen blijven wat de WRBT betreft nadrukkelijk onderdeel van de toekomstige ontwikkeling.
Naar aanleiding van deze brief ontving de WRBT in september 2026 wethouder Arap-John Tigchelaar in het Tonselse Veld. Tijdens het bezoek is onder meer gesproken over het belang van de recreatiesector, de verdere uitvoering van de Visieschets Tonsel en de toekomstige samenwerking tussen de gemeente en de WRBT. Het gesprek onderstreept dat de Visieschets ook onder het nieuwe gemeentebestuur op de agenda blijft staan. De WRBT blijft zich inzetten om de maatregelen uit de Visieschets daadwerkelijk tot uitvoering te laten komen en wil hierover in gesprek blijven met het college, de gemeenteraad, recreatieondernemers, bewoners en andere betrokkenen.
Voor de WRBT blijft het uitgangspunt: de Visieschets mag geen papieren visie worden, maar moet stap voor stap concreet zichtbaar worden in het Tonselse Veld. We blijven daarbij aandacht vragen voor een groen, rustig, veilig en aantrekkelijk Tonselse Veld waarin leefbaarheid, natuur en recreatie centraal staan.
We houden u op de hoogte van verdere ontwikkelingen...
Over Stichting WRBT
Het doel van Stichting WRBT is het beschermen en verbeteren van de natuur en de woon- en leefomgeving van de bewoners en recreanten in het Tonselse Veld in Ermelo.
